Duurzaam bouwen: focus op de toekomst

Duurzaam bouwen: focus op de toekomst

Vooruitziend, verantwoord en spaarzaam met de grondstoffen omgaan die we hebben – dat is wat duurzaamheid betekent. Een houding die ook in andere gebieden van het leven kan worden aangenomen. Zo ook in de architectuur. Maar wat betekent dit nu concreet? Wanneer is een gebouw duurzaam gebouwd en waar kan ik duurzaam bouwen aan herkennen?  

Waarom duurzaam bouwen?  

Echt duurzaam bezig zijn, kent vele facetten. Naast ecologische en economische aspecten is ook sociale rechtvaardigheid een belangrijk onderdeel van duurzaam handelen. De achterliggende gedachte is dat we nu goed en gezond willen leven, zonder daarbij de ontwikkeling van toekomstige generaties in gevaar te brengen.  

Bij consequent duurzame architectuur ligt de focus daarom op een goede milieubalans, met het doel het klimaat en milieu zoveel mogelijk te beschermen, zoveel mogelijk grondstoffen te besparen en zo gezond mogelijk te wonen. Dat betekent dat duurzame architectuur het volgende omvat: de volumen van het gebouw, de plattegrond met ruimte-indeling en de keuze voor bouwmaterialen en technische systemen met het oog op het energieverbruik, waarbij schadelijke stoffen worden vermeden en zoveel mogelijk te recyclen moet zijn. Maar ook sociale componenten, zoals goede werkomstandigheden voor de medewerkers van producenten van bouwmaterialen en het afzien van producten die met kinderarbeid zijn gemaakt, spelen een rol bij duurzaam bouwen. 

Duurzaam bouwen komt dus niet alleen het milieu en de maatschappij ten goede. Jij profiteert er ook zelf van, bijvoorbeeld door lagere energiekosten, een gezonder binnenklimaat en gebouwen die lang meegaan.  

Moderne bouwtechniek en innovatieve materialen 

Duurzame, recyclebare materialen en energiebesparende technologie zijn twee belangrijke peilers om grondstoffen te besparen en het milieu minder te belasten. Bij bouwmaterialen is de trend om voor producten van hernieuwbare grondstoffen te kiezen. Zo worden bijvoorbeeld natuurlijk isolatiemateriaal, houten bouwmateriaal met een lager verbruik van primaire energie en robuuste materialen met verwarmings- en koeltechnologieën die lang meegaan, op basis van hernieuwbare energie gecombineerd. Door innovatieve bouwconcepten levert duurzame architectuur leefbare gebouwen op. 

Voor de bouwtechnologie kan tegenwoordig uit tal van efficiënte systemen worden gekozen, die energie uit natuurlijke bronnen halen: warmtepompen halen bijvoorbeeld omgevingswarmte uit de grond, het grondwater of de lucht om op een energiebesparende manier mee te verwarmen, pelletkachels verwarmen met de CO2-neutrale, hernieuwbare grondstof hout en met thermische zonne-energie kan water worden verwarmd. Voor duurzame verwarmingsmethoden zoals deze, hoeven meestal geen fossiele brandstoffen te worden gebruikt. Ze zijn energie-efficiënt en zorgen zo voor een gezonde, milieuvriendelijke manier om ruimtes te verwarmen. Maar bij duurzame architectuur worden technologische vernieuwingen niet alleen gebruikt om mee te verwarmen. In milieuvriendelijke gebouwen wordt een deel van de verbruikte stroom bijna altijd opgewekt met eigen zonnepanelen. Er worden vaak ook systemen ingezet om regenwater te gebruiken. Zo wordt kostbaar drinkwater bespaard door het regenwater voor het wassen of het doorspoelen van het toilet te gebruiken.  

Maar duurzame architectuur betekent nog meer. Bebouwing wordt met het omringende landschap verbonden, laat de grens tussen mens en natuur ten minste voor een deel vervagen en heeft bovendien milieubeschermende effecten. Een voorbeeld: ook groene daken en gevels zijn duurzaam, want ze zorgen rondom het gebouw voor een gezond microklimaat. Groene daken en gevels halen schadelijke stoffen en CO2 uit de lucht, nemen regenwater op en zorgen voor minder geluidsoverlast. Bovendien werken ze warmte-isolerend en helpen erbij energie voor verwarming en koeling te besparen.  

Nog een aspect van duurzaam bouwen: er worden compacte gebouwen ontworpen om zuinig met de beschikbare ruimte om te gaan en ruimte over te houden voor beplanting en natuurlijke begroeiing.  

Principes voor een groenere toekomst 

Veel architecten, huisaanbieders, technische planners, bouwbiologen en werkplaatsen werken er nu aan mee een leefbare omgeving achter te laten voor de generaties die na ons komen. Ze ontwikkelen oplossingen die je wensen en woonbehoeften samenbrengen met de behoeften van de wereld waar we in leven. Zulke bouwspecialisten kunnen je helpen op weg naar een duurzaam eigen huis. Om de juiste partner voor je groene bouwproject te kiezen, kun je de volgende principes en tips gebruiken: 

  • Let erop dat de ontwerper of bouwer van het huis milieuvriendelijke, grondstofbesparende en herbruikbare bouwmaterialen gebruikt zonder schadelijke stoffen. Dat zijn bijvoorbeeld bouwmaterialen van natuurlijke grondstoffen zoals hout uit duurzaam beheerde bossen, leem, natuursteen of baksteen, maar ook natuurlijk isolatiemateriaal uit houtvezels, vlas, hennep of cellulose. Maar beton moet juist zoveel mogelijk worden vermeden. Het kost namelijk veel energie om beton te maken, waardoor dit bouwmateriaal wordt gezien als schadelijk voor het klimaat.  

  • Probeer bij de bouwstoffen, maar ook bij bouwbedrijven en andere specialisten zoveel mogelijk voor lokaal te kiezen. Dat zorgt voor korte, minder energie-intensieve transport- en werkroutes naar de bouwplaats. 

  • Let erop dat het bouwbedrijf ook bij het domoticasysteem voor duurzaamheid kiest. Daarbij is het belangrijk dat het ervaring heeft met het inrichten van efficiënte verwarmingstechnologie op basis van hernieuwbare energiebronnen. Referenties en bouwrapporten van onafhankelijke bronnen kunnen daarbij opheldering geven. 

  • Dat geldt ook voor het leggen van zonnepanelen om zonne-energie op te wekken en voor systemen om regenwater te gebruiken. 

  • Vraag na of het bouwbedrijf waarde hecht aan het beschermen van de natuur en aan ruimtebesparend bouwen. 

  • Vraag na of het gebouw op een milieuvriendelijke manier kan worden ontmanteld en op welke manieren het daarna kan worden gebruikt. 

  • Let erop dat de bouwtekening toekomstbestendig en flexibel is. Zo kun je het huis ook bij veranderende levensomstandigheden nog gebruiken.  

  • Over het algemeen moet je bij het ontwerp en de bouw van het huis altijd kijken naar hoe lang het gebouw mee kan gaan en of het toekomstbestendig is, bijvoorbeeld door een laadpaal voor een elektrische auto in de carport of garage te plaatsen.  

Duurzame architectuur als deel van de bedrijfsfilosofie van BORA 

Duurzaam handelen is ook deel van de bedrijfsfilosofie van BORA. Dat is ook terug te zien in de gebouwen die in de afgelopen jaren op de bedrijfslocaties zijn verrezen. In Raubling toverde het bedrijf een kantoorcomplex dat rijp was voor de sloop om tot een gebouw waarin innovatieve moderne energietechnologie en een werkplek van hoge kwaliteit samenkomen. In het bedrijfsgebouw in Niederndorf in Oostenrijk, niet ver van het hoofdkantoor in Raubling, is de begonnen progressieve en duurzame BORA architectuur met de renovatie doorgevoerd. Na een bouwtijd van slechts anderhalf jaar was het gebouw in 2018 klaar voor gebruik. Het gebouw met een futuristisch ontwerp dat zorgvuldig aan het landschap is aangepast, biedt met de opvallend grote raampartijen een geweldig uitzicht over de bergen. De gevel bestaat uit natuurlijke dakspanen van larikshout.  

Bij alle bouwprojecten droeg bedrijfsoprichter Willi Bruckbauer veel ideeën aan. Zo ook voor de bouw van het nieuwe bedrijfsgebouw in Herford, het hart van de Duitse keukenbranche in Oost-Westfalen. Deze nieuwbouw overtuigt ook met een spectaculaire architectuur, waarbij veel aandacht aan duurzaamheid is besteed. De ecologische voetafdruk van het gebouw wordt zo klein mogelijk gehouden. Door het gebruik van hernieuwbare energie in de vorm van geothermische energie en maximaal gebruik van het dakoppervlak met zonnepanelen voldoet het gebouw aan de Duitse energienorm KfW 55 voor energie-efficiënte gebouwen. Het gebouw staat op stalen palen en bedekt daarmee zo min mogelijk oppervlak. Op de parkeerplaats onder het gebouw zijn laadpalen voor elektrische voertuigen te vinden. Afhankelijk van het gebruik wordt de nieuwe bedrijfslocatie van BORA in Herford een 'NZEB – Nearly Zero-Energy Building'.